S4C
Dewisiadau

Cynnwys

Stori Pêl-droed Cymru

Stori pêl-droed Cymru – dal i obeithio am ddyddiau gwell

Mae dilyn tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru wedi bod yn dipyn o ymdrech dros y blynyddoedd ond nawr mae chwaraewyr Chris Coleman yn profi cryn lwyddiant.

Ac felly mae cyfres newydd S4C Stori Pêl-droed Cymru, sy'n adrodd hanes y gêm yng Nghymru o'r dyddiau cynnar hyd nawr, wedi ei hamseru'n berffaith. Bydd y gyfres chwe rhaglen yn dechrau nos Fawrth, 20 Hydref ar S4C.

Boddi ger y lan fu hanes tîm pêl-droed Cymru erioed heblaw am eu llwyddiant yn cyrraedd Cwpan y Byd yn Sweden ym 1958 pan gollodd Cymru yn rownd yr wyth olaf i Frasil gyda Pelé, bryd hynny'n 17 oed, yn sgorio'i gôl gyntaf yng Nghwpan y Byd.

Ond, meddai cyflwynydd y gyfres, yr awdur a'r cefnogwr brwd, Dewi Prysor, "Wrth feddwl am y ffordd wnaethon ni gyrraedd Sweden ym 1958, mae rhai pobl yn dweud ein bod wedi defnyddio gwerth hanner canrif o lwc yn y broses!

"Wrth ystyried be' ni wedi bod drwyddo fo ers hynny mi fudai'n hawdd iawn cytuno achos, fel mae pob cefnogwr Cymru'n gwybod, er gwaetha'r buddugoliaethau dramatig a'r ymgyrchoedd cyffrous, 'bron iawn' oedd y stori bob tro. 'Da ni wedi boddi yn ymyl y lan gymaint o weithiau."

Er nad oedd Cymru wedi ennill eu ffordd drwodd i rowndiau olaf Cwpan y Byd 1958 yn uniongyrchol, rhoddwyd ail gynnig iddynt oherwydd penderfyniad gwledydd Arabia i beidio â chwarae yn erbyn Israel. Enillodd Cymru eu lle yn Sweden drwy guro Israel ddwywaith mewn gemau rhagbrofol pellach. Yn Sweden, llwyddodd y tîm fynd drwodd i rownd yr wyth olaf.

Mae rhaglen gyntaf Stori Pêl-droed Cymru yn mynd â ni nôl i hanes ffurfio Cymdeithas Pêl-droed Cymru yng ngwesty'r Wynnstay Arms yn Wrecsam ym 1876 a'r rhan allweddol a chwaraeodd y cyfreithiwr a'r chwaraewr pêl-droed Llewelyn Kenrick yn y stori. Yn 1876 rhoddodd Kenrick hysbyseb yng nghylchgrawn The Field yn gofyn am chwaraewyr i ffurfio tîm cenedlaethol cyntaf Cymru.

Mae Dewi Prysor hefyd yn adrodd hanes siomedigaethau'r timau fethodd ar y funud ola' ennill drwodd i dri thwrnamaint Cwpan y Byd - 1978 yn yr Ariannin, 1982 yn Sbaen a 1994 yn yr Unol Daleithiau ac i Euro 2004 ym Mhortiwgal.

Methu dod o hyd i'r hyn oeddech chi'n chwilio amdano?