Y Da, y Drwg a’r Hyll

Dyl Ebz yn y blwch sylwebu
Dylan Ebenezer

Dylan Ebenezer

Dydd Iau, 23 Mai 2013, 14:50

20 mlynedd ar ôl sefydlu Uwch Gynghrair Cymru – mae hi’n braf dweud bod yna fwy o bethau da na drwg am y gynghrair

. Ond mae yna waith i’w wneud dros y blynyddoedd nesaf er mwyn cyrraedd y lefel nesaf.

Dewch i ddechrau da’r da.

Y Seintiau Newydd – y tîm sy’n parhau i osod o safon.
Dyw’r tabl ddim yn dweud celwydd yn ôl yr hen ystrydeb – felly mae gorffen 22 o bwyntiau yn glir yn dweud y cyfan. Y rhediad o ddiwedd Tachwedd yw’r peth mwyaf trawiadol.

Cyn y gêm ym Mangor ar y 1af o Ragfyr roedd Y Seintiau yn bedwerydd yn y tabl ar ol colli gartref yn erbyn Caerfyrddin o 3-0. Dyna oedd y pedwerydd tro iddyn nhw golli – sef yr un faint a thrwy gydol y tymor blaenorol. Roedd ’na broblemau.

Ond ar ôl ennill o 1-0 yn Nantporth cododd Y Seintiau i’r brig – gan aros yna’r holl ffordd i ddiwedd y tymor. Llwyddodd y tîm i beidio colli eto chwaith gan ennill 15 o’u 17 olaf yn y gynghrair. Rhediad anhygoel oedd yn cynnwys 11 buddugoliaeth yn olynol wrth iddyn nhw garlamu’n glir o’r gweddill.

Ewrop am y tro cyntaf
Llongyfarchiadau enfawr i Airbus, Prestatyn a’r Bala. Fe ddylai camp a datblygiad y tri yma fod yn ysbrydoliaeth i unrhyw glwb sy’n breuddwydio am gyrraedd y gynghrair.

Ar ôl gorffen yn ail ma’ disgwyl i Airbus fynd o nerth i nerth tymor nesaf – gan hyd yn oed herio am y bencampwriaeth.

Gall codi Cwpan Cymru godi Prestatyn i’r lefel nesaf yn y gynghrair hefyd. A byddwn yn cofio dathliadau a dagrau’r Bala am byth ar ol ennill rownd derfynol y gemau ail gyfle.

Gobeithio bod y cyfandir yn barod!

Y goliau
Ar gyfartaledd roedd yna fwy o goliau yn Uwch Gynghrair Cymru nag unrhyw brif gynghrair arall yn Ewrop. Bron 3.5 gol y gêm yn ystod y tymor. Roedd yna gemau cyfartal gwallgof yn gorffen 4-4 – clybiau yn sgorio ac yn ildio 7 – a’r cyfan yn sicrhau digon o gyffro.

Na’i ddim son am yr amddiffyn fan hyn – dim ond canmol y sgorwyr!

Y gemau ail gyfle
Er y cwyno am y toriad – a’r ffaith bod clybiau’n chwarae’i gilydd gormod – roedd y gemau ail gyfle yn llwyddiant. Roedd y torfeydd unwaith eto yn arwydd clir bod ’na ddiddordeb yn y ras am ewrop ar ddiwedd y tymor. Oes, mae yna broblemau o ran y strwythur – ond does dim yn bod a’r gemau olaf.

Y rheolwyr
Mae hi’n braf gweld casgliad o reolwyr ifanc – uchelgeisiol yn y gynghrair. Mark Aizlewodd sy’n 53 yw’r hynaf (sori Aiz) a dyw rheolwr newydd Aberystwyth – Ian Hughes ddim hyd yn oed yn 30!

Mae’r rhan fwyaf yn mabwysiadu’r dulliau newydd o hyfforddi a gobeithio bydd hyn yn cael ei adlewyrchu yn safon y pêl droed yn y gynghrair dros y blynyddoedd nesaf.

Ond beth am y drwg?

Mae’r run hen gwynion i’w clywed bobman. Safon y caeau – safon y dyfarnwyr – dim llawer yn gwylio – a’r strwythyr.

Mae angen gwella pob un o’r rhain – heblaw o bosib am y strwythyr.

Rwy’n credu’n gryf bod disgyn i 12 clwb yn mynd i gryfhau’r gynghrair yn y pendraw. Y broblem ar ol dewis 12 yw penderfynu patrwm y tymor.

Tase nhw ond yn chwarae ei gilydd dwywaith byddai dim digon o gemau. Chwarae’i gilydd bedair gwaith a ma’ na ormod o gemau. Felly er bod y toriad ddim yn berffaith – dyma’r ateb gorau ar hyn o bryd.

Esgyn/Disgyn
I mi dyma’r broblem fwyaf gyda’r gynghrair. Ma’ rhaid i’r cynghreiriau is fod yn gryfach er mwyn sicrhau bod ’na glybiau sy’n barod i esgyn bob tymor. Dyw hyn ddim yn gymaint o broblem yn y gogledd – a bydd hi’n braf gweld Y Rhyl yn dychwelyd i’r gynghrair tymor nesaf.

Ond mae’r gynghrair yn y De ar chwâl.

Pam yn y byd bod ’na wahaniaeth rhwng y gogledd a’r de o ran cyfleusterau?

Mae’r canllawiau yn ddiflas dros ben – ond yn y bôn mae’r disgwyliadau o ran safon y meysydd yn y Gynghrair Undebol – a thrwy holl gynghreiriau’r gogledd dipyn uwch na’r De.

Yn sgil hyn mae nifer fawr o glybiau’r gogledd yn barod i esgyn – mae’r rhan fwyaf o glybiau’r De yn bell iawn o’r targed.

Colli clybiau
I ychwanegu at broblemau’r de mae yna glwb arall wedi dod i ben tymor yma. Yn dilyn cwymp Castell Nedd daeth diwedd Llanelli hefyd. Stori drist dros ben sy’n pwysleisio’r peryg o ddibynnu ar un person i ariannu’r cyfan.

Yn ogystal daeth penllanw i broblemau’r Barri wrth i’r perchennog Stuart Lovering dynnu’r clwb o’r gynghrair. Penderfyniad rhyfeddol – hunanol – creulon.

Y gobaith yw bydd modd i Lanelli a’r Barri ail ffurfio a dychwelyd i’r brif gynghrair – gobeithio hefyd bod y ddau glwb y derbyn pob cefnogaeth gan y Gymdeithas Bel Droed yn ystod y cyfnod anodd yma.

Ac yn olaf mae yna un peth sy’n crynhoi’r da a’r drwg wrth ddilyn Uwch Gynghrair Cymru.

Yr A470
Fel arfer yn hunllef – weithiau yn ogoneddus – mae’r hen ffordd o’r de i’r gogledd yn rhan annatod o’r gynghrair. Dim dyna’r unig ffordd yn amlwg ac mae’r car bach hefyd yn tagu i fyny’r A483 – A485 – A55 – A49…Pob un a’i rhinweddau – pob un a’i phroblemau.

Dwi ddim yn rhagweld traffordd o’r de i’r gogledd cyn tymor nesaf – ond byddai ambell i beth bach yn gwneud byd o wahaniaeth.

Mwy o doiledau – mwy o gyfleusterau – llai o loriau a lot lot llai o oleuadau traffig plîs. Diolch.

Welai’i chi ym mis Awst!