Ein gwrthwynebwyr: Lloegr

International Football – UEFA Euro 2012 – Qualifying Group G – Wales v England
Sgorio

Sgorio

Dydd Mercher, 15 Meh 2016, 07:00

Does dim angen unrhyw gyflwyniad i’n gwrthwynebwyr nesaf gan ein bod wedi wynebu’r Hen Elyn ar 101 achlysur ond yn anffodus, dim ond 14 gwaith mae Cymru wedi llwyddo i’w trechu.

Daeth y gêm ryngwladol gyntaf rhwng y ddau dîm ar 18 Ionawr 1879 yn y Kennington Oval, Llundain. Lloegr oedd yn fuddugol 2-1 ond llwyddodd William Henry Davies o Groesoswallt i dorri ei enw yn y llyfrau hanes fel sgoriwr gôl ryngwladol gyntaf Cymru.

Daeth buddugoliaeth gyntaf Lloegr ym 1881 wrth i Gymru drechu tîm oedd yn cynnwys saith chwaraewr yn ennill eu cap cyntaf dros Loegr o 1-0 ym Maes Criced Dwyrain Sir Gaerhirfryn, Blackburn.

Bu rhaid i XI Cymru wneud newid hwyr wedi i Jack Powell o Rhiwabon golli’r trên o Orsaf Caer a camodd Cadeirydd Cymdeithas Bêl-droed Cymru, Llewleyn Kenrick, oedd wedi ymddeol o chwarae, i’r adwy.

Yn ôl adroddiadau papurau newydd o’r cyfnod cafodd Kenrick, oedd yn chwarae “yn ei ddillad bob dydd”, gêm arbennig yn safle’r cefnwr dde wrth ennill yr olaf o’i bum cap dros Gymru!

Roedd ’na ddwy foment hanesyddol yn y gêm rhwng y ddwy wlad ym 1908 hefyd.

Mae’r golled 1-7 yn parhau i fod y colled fwyaf yn hanes Cymru ar ein tomen ein hunain, ond yn fwy arwyddocaol, cafwyd yr eilydd cyntaf yn hanes y gêm ryngwladol yn ystod y gêm hefyd.

Roedd golwr Cymru, Leigh Richmond Roose, wedi gorfod gadael y maes wedi 20 munud gyda phendro yn dilyn tacl drom gan flaenwr Lloegr, a chymrodd y cefnwr chwith, Charlie Morris, ei le rhwng y pyst.

Ond pan bu rhaid i’r chwaraewr canol cae, Edwin Hughes, adael y maes wedi 25 munud gan adael Cymru 0-1 i lawr a chyda dim ond naw dyn, rhoddodd gapten Lloegr, Vivian Woodward, gyfle i Gymru i ddefnyddio dau ddyn ychwanegol.

Ar ddechrau’r ail hanner, gyda Cymru eisoes yn colli 0-4, daeth golwr Bolton Wanderers, Dai Davies, i’r maes i ychwanegu at niferoedd Cymru a dod yr eilydd cyntaf yn hanes y pêl-droed rhyngwladol!

Mae ’na dros 30 mlynedd ers i Gymru drechu Lloegr gyda’n buddugoliaeth fwyaf diweddar yn dod ar 2 Mai 1984 wrth i Mark Hughes, oedd yn ennill ei gap cyntaf dros Gymru, rwydo unig gôl y gêm ar Y Cae Ras, Wrecsam ym mhencampwriaeth olaf y Pedair Gwlad.

Mae’r bedair gêm rhwng y gwledydd ers 1984 wedi gweld pedair buddugoliaeth i’r Saeson ond byddai buddugoliaeth yn Lens yn gwneud yn iawn am y 66 colled mae Cymru wedi ddioddef dros 137 o flynyddoedd.