26 Medi

Ar y diwrnod yma ym 1973 daeth Trevor Hockey y chwaraewr cyntaf i gael ei hel o’r maes tra’n gwisgo crys coch Cymru.

Ganed Hockey yn Keighley yn Sir Efrog ym 1943 yn fab i chwaraewr rygbi Cymreig oedd wedi troi tua gogledd Lloegr er mwyn gwneud bywoliaeth ym myd rygbi xiii.

Etifeddodd Trevor dalent ei dad gyda phêl – er mai pêl gron oedd yn mynd â bryd Trevor yn hytrach na’r bêl hirgron – ac chafodd ei arwyddo gan Bradford City ym 1960.

Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf i’r Bantams yn 16-mlwydd-oed yn yr hen Drydedd Adran a chyn pen dim roedd yn denu sylw sawl clwb yn yr Adran Gyntaf.

Symudodd i Nottingham Forest am £15,000 ym 1961 a chafodd ei le yn syth yn y tîm cyntaf lle roedd ei daclo cryf a chystadleuol yn rhan allweddol o lwyddiant Forest i osgoi cwympo o’r brif adran.

Ar ôl dau dymor o fod yn ddeiws cyntaf ar y City Ground, cafodd Hockey ei werthu’n ddisymwth a threuliodd dau dymor gymharol rhwystredig gyda Newcastle United cyn symud i Birmingham City yn yr Ail Adran.

Roedd ei gyfnod yn St Andrews yn un rhwystredig wrth i Birmingham fethu sicrhau dyrchafiad, ond roedd yn chwaraewr poblogaidd gyda’r cefnogwyr, a chafodd y llysenw ‘The Beatle of Brum‘ oherwydd ei wallt hir a’i locsyn blewog!

Ym 1971 cynnigiwyd £40,000 amdano gan Sheffield United ac er ei fod yn gapten yn St Andrews erbyn hyn, roedd Hockey ar ei ffordd yn ôl i Sir Efrog.

Ac roedd gwell newydddion i ddod i Hockey pan gyhoeddodd Fifa eu bod am ganiatau i chwaraewyr gynrychioli gwledydd lle ganed eu rhieni.

Cysylltodd Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn syth, a chafodd Hockey’r fraint o fod yr Anglo cyntaf i chwarae dros Gymru pan chwalwyd Y Ffindir 3-0 ar Y Vetch, Abertawe ym mis Hydref 1971.

Rhwydodd ei unig gôl rhyngwladol yn erbyn Gwlad Pwyl ar Barc Ninian yng ngemau rhagbrofol Cwpan y Byd 1974 ond mae Hockey yn cael ei gofio am ddigwyddiad yn y gêm gyfatebol yn Katowice.

Mewn gêm danllyd welodd sawl dacl flêr, hwyr a pheryglus gan y naill dîm a’r llall, doedd hi ddim yn syndod fod y dyfarnwr wedi cyrraedd pen ei dennyn cyn diwedd y gêm.

Ac yn anffodus i Hockey, ei dacl ef oedd yr un welodd y dyfanrwr yn cael llond bol ac estyn am ei gerdyn coch!

Ni chwaraeodd Hockey gêm arall dros Gymru, ac mae’n siwr ei fod braidd yn anheg fod ei yrfa rhyngwladol yn cael ei gofio, nid am y 9 cap, na’r gôl yn erbyn Gwlad Pwyl ond am y ffaith mai ef oedd y Cymro cyntaf i orfod mynd am gawod cynnar!