
24 Mawrth 2026
Bydd rhaglen ddogfen newydd ar S4C yn dilyn bywyd menyw sy’n byw bywyd poliamorus ac yn ceisio herio’r rhagfarnau am y ffordd anghonfensiynol yma o fyw.
Yn Cariad Heb Ffiniau: Poliamori a Fi, fydd ar S4C ar 24 Mawrth am 21.00, mae’r camerâu’n dilyn Naomi Aldwyn-Allsworth dros gyfnod o flwyddyn wrth iddi fyw bywyd gyda mwy nag un partner ar yr un pryd - yn agored ac yn onest.
Yn 30 oed mae Naomi yn gweithio fel arbenigwraig goroesi Academi Bear Grylls, yn dysgu pobl sut i oroesi mewn rhai o’r llefydd mwyaf heriol ar y blaned. Ond yn ei bywyd personol, mae’r heriau’n gallu bod yr un mor ddyrys.
“Dwi byth eisiau peintio bywyd poliamorus fel y ffordd berffaith i fyw,” meddai Naomi. “Ond dyna beth sy’n gweithio orau i fi.”
Mae’r rhaglen yn dilyn ei pherthnasau amrywiol, gan gynnwys Chris, ei phartner hir-dymor sy’n dad i’w mab saith mlwydd oed.
Dros wyth mlynedd, mae eu perthynas wedi newid wrth i’r ddau benderfynu agor eu bywydau i bartneriaid eraill.
Mae’r ddogfen yn dilyn datblygiad ei perthynas newydd gyda Matt, sy’n symud o Galiffornia i Lundain i fyw’n agosach at Naomi ac i brofi perthynas poliamorus am y tro cyntaf.
Ar yr un pryd, mae Naomi hefyd mewn perthynas gyda chwpwl - Mollie (nid ei henw iawn) a Connor - ac yn ddiweddararach, mae partner arall wedi dod yn rhan o’i bywyd.
“Poliamori i fi yw cael yr hawl i gael mwy nag un berthynas hir-dymor, nid jest ffling,” meddai hi.
Mae’r rhaglen yn archwilio’r realiti tu ôl i’r ffordd o fyw - y llawenydd, ond hefyd yr ansicrwydd, cenfigen a’r cyfathrebu dwys sydd ei angen i gynnal perthnasau lluosog.
“Mae Chris yn rhoi teimlad o gartref i fi a teimlo’n rili gyffyrddus …ond gall partner newydd ddod fewn ag elfen cwbl wahanol i hynny. Dydw i ddim yn edrych am bartner newydd i lenwi twll sy da fi mewn perthynas arall.
“Ma perthnasau newydd yn dod mas a gwahanol aspects i bersonoliaeth fi, a ‘na beth fi’n lico.”
Ond i gynnal y ffordd o fyw mae’n rhaid cael rheolau clir:
“Cyn i unrhyw berson gwrdd â’n teulu ni, mae’n rhaid i mi gwrdd â nhw fwy nag unwaith,” meddai Chris. “Fi’n dechrau bod yn ffrindiau da’r person hwnnw.”
Er nad yw’n teimlo cenfigen, mae Chris yn cydnabod bod y trefniant yn gallu bod yn gymhleth yn emosiynol:
“Mae poliamori’n syml, ond mae emosiynau’n gymhleth…mae cyfathrebu’n hollbwysig” meddai.
Mae Naomi yn gobeithio bydd y rhaglen yn helpu “chwalu’r stigma ‘gor-rywiol’” sydd, meddai hi, yn aml yn cael ei gysylltu â pholiamori.
“Dwi’n gobeithio bydd o’n caniatáu i bobl agor eu llygaid i wahanol ffyrdd o lywio perthnasau i rai teuluoedd,” meddai.
“Os edrychwn ni’n fyd-eang, mae yna gymaint o leoedd lle nad yw monogamy yn dal i gael ei ymarfer fel y norm, fel rhan o’u diwylliant, ond dydyn ni bron byth yn gweld hynny yma.
“Mae’n eithaf trist ein bod ni wedi dod mor gul ein meddwl tuag at un ffordd o fyw yn unig. Ac os yw teulu’n edrych yn wahanol i’r model traddodiadol – mam, tad a phlant mewn un cartref – mae’n cael ei ystyried yn rhyfedd, neu’n llai sefydlog i’r plant.”
Bydd Cariad Heb Ffiniau: Poliamori a Fi ar S4C nos Fawrth 24 Mawrth am 9pm, a bydd ar gael i wylio ar S4C Clic a BBC iPlayer gydag obsiwn o is-deitlau Saesneg.